Etiquetas

quarta-feira, 16 de novembro de 2016

El soño español.

Si,
despois de todo este tempo berrando
"puta España"
por úa Asturias
libre
        socialista
                         soberana,
teño que confesalo.
Eu,
tamén eu,
sigo como os outros
el soño español
(irmao pequeno
e fato
del soño americano).

Erguerse cedo,
ás seis
            ás cinco
                           ás cuatro.
Traballar para el inglés.
Volver á casa,
parar nel chigre,
enfilarme
dormila
erguerme
outra volta
cedo
e traballar para el inglés.

E,
un día,
se hai sorte, máis pronto que tarde,
morrer probe
e tranquilo.
Por úa vez
tranquilo
               tranquilo
                              tranquilo.

Úa vida baleira
pero real
(ou aceptada como real
por algúa
gris
convención social).
Úa morte gris
como todas.

Confeso a  mía traición.
Se daquén hai libre de pecado...

domingo, 6 de novembro de 2016

Paisaxes del tou reino.

Úa lomba suave como a noite.
E enriba dela
un tipi solitario,
erecto.
E porriba dél
cae úa nebra con didos
que todo lo tapan.
Non deixa que se vexa nada,
e todo empeza
a sintirse.

segunda-feira, 31 de outubro de 2016

Ghalogüín, Samaín e os americanos.

Parece que agora, de golpe, todos descubren que Halloween non é un invento dos Estados Unidos (vaia, será que non descubriron que os estadounidenses son europeos trasladados a América), que é un invento celta, lo mesmo dos celtas de Asturias ou Galicia, que dos celtas de Aragón, que dos celtas de Andalucía (como el San Xuan)... vaia, que probablemente, e sen ter feito estudios al respecto, seña úa cousa paneuropea (quiciabes indoeuropea? parece que tamén na India se celebra el Diwali, el mesmo día), como tantas outras.

El outro día tuven núa festa da Noite das Ánimas (que é como se chama en galego a esta realidade) en Uviéu con úa muller galega (castelanofalante) que falando por teléfono dicía «sí, es que estoy en una fiesta de Samaín. Sí, sí, el Jalogüín, pero es que como yo soy gallega digo Samaín, en gallego es Samaín, y el Samaín nació en Galicia y en Irlanda». Dá para úa tesis lo extendido que está entre a sociedade non militante el panceltismo, pero non vou falar delo agora. Habería que dicirlle a esa muller (eu pasei) que nin en galego é Samaín, nin a Noite das Ánimas nacéu en Galicia, anque asina lo digan os libros de Lingua Castelana de 3º da ESO (que xa se sabe que para España todo lo que señan meigas é galego).

Lo del Samaín tamén colléu forza en Asturias, e asina en Mieres dicían «que nun ye Halloween, que ye Samaín», tal cual Samaín tamén fora un término en lingua asturiana para lo que en asturiano se chama, como en galego, Nueche de les Ánimes (coas variedades que topemos nesta lingua, como en colquera outra).

Resultado de imaxes para samaín mieres

E é que, como dicía a paisana galega, despois os americanos apropiáronse daquela festa galego-irlandesa. E digo eu que os americanos non se apropiaron de nada, senón que son descendentes desos irlandeses e desos ingleses (oh, si, os ingeses, enemigos acérrimos dos irlandeses, tamén celebran a Noite das Ánimas), polo que son tan amos da festa como nosoutros e é normal que lo reproduzan na súa cultura cinematográfica (a ver se agora a culpa de que nosoutros non téñamos cultura cinematográfica propia vai ser dos americanos).

E agora é moi cool ser antiamericano e procelta, e chamar Samaín al Halloween porque non somos yankies, anque celebremos a Noite das Ánimas al estilo dos yankies e non al estilo dos celtas nin al estilo dos asturianos de vai tan sólo 50 anos (e é que para qué necesitamos remontarnos a Vincexetórixe condo podemos remontarnos á avola). Tal parecera que el postureo celta ten máis presencia que as verdadeiras tradiciois asturianas, que, obviamente, haberán de ser revisadas para axustalas aos nosos tempos se non queremos que desaparezan, haberán de introducir elementos externos (ola, preséntovos á globalización), etc., pero que, fundamentalmente, terá que ter un reigaño asturiano. Porque rechazar lo americano para abrazar lo irlandés (como se foran cousas distintas, como se el estadounidense e el irlandés non foran dos poblos irmaos) é un pouco máis de lo mesmo (tamén femos festas de San Patricio, e dentro de nada xunto á Irmandade de los Estudiantes de Uviéu poderemos ver a la Orde de Orange, ambas realidades colonizadoras e belicosas).




«Nueche d'Ánimes, porque'l mio mundu dizse n'asturianu» Reza úa prestosa campaña de Iniciativa pol Asturianu (que tennos avezados a campañas guapas). Noite das Ánimas, porque el meu mundo dizse en galego de Asturias, e magosto, que tamén estamos en tempos de magostar.

E asumir, dúa vez por todas, toda a cultura común que temos con toda Europa, incluída a Europa (aquelos que culturalmente son europeos) que está fora de Europa, os Estados Unidos, que son tan amos da Noite das Ánimas como nós, e que a base de fer, normalmente de forma merecida, de malos oficiales, acaban levando as culpas de celebrar ou de que celebremos a Noite das Ánimas e, con elo, de que véxamos nas nosas propias festividades alienación estranxeira (xa tocará falar del Nadal e os sous árboles, e os papanoeles e de máis cousas).

E non esqueicer que a Noite das Ánimas, por máis que un se enmascare, non é Antroido, é úa festa de mortos, onde recordamos aos mortos al noso xeito (non necesariamente relixioso), é úa noite de disfraces, pero tamén de bruxería; con todo el que a nosa cultura lle debe á bruxería, a aquelas persoas, fundamente mulleres, que foron bruxas e curaron el mal de ollo, e falaron colos mortos e nos transmitiron os sous desexos. En definitiva, é úa noite para a espiritualidade, entendida como cadaquén quera entendela, porque el noso poblo, como todos os poblos, é un poblo festexeiro, pero tamén un poblo espiritual. Porque non é Halloween, non é Samaín, é a Noite das Ánimas.

Por certo, recordade que hoi tamén sale a Santa Compaña, asina que andade de día, que a noite é mía.


Resultado de imaxes para santa compaña

sábado, 29 de outubro de 2016

Palabras.

Esta é a primeira vez que gravo un vídeo asina, non é que estea moi traballado, pero é un pouco de proba.


Atopar
nas voces dos silencios tous
as palabras que reconfortan
as dolores del meu ser.

Atopar
nas túas maos
palabras dixitales,
silencios maxistrales.

Atopar estrelas mouras,
chuchos de chicolate,
abrazos que rompen espaldas
e amañan corazois.

Atopar,
al fin,
a túa xorda voz,
as túas palabras,
tou cariño.



video

segunda-feira, 15 de agosto de 2016

Alplatuarbeyismo.

Este vai ser un post que non me vai gustar, e con todo vou escribilo. Non me vai gustar porque non me gusta falar da xente e porque non me gusta darlle importancia al que non debera tela. En outras palabras, porque gústame aportar ideas sobre el que penso que se debe fer, pero non usar este blogue como úa cuspideira onde botar contra a xente (para eso están os chigres, as redes sociales...), pero al final el que non debera ser importante vólvese importante se afecta dúa forma fonda a este país e á xente deste país.

Falo dun fenómeno que en delos ambentes conócese como aplatuarbeyismo, a conta del conocido programa da TPA Al platu vendrás, arbeyu, anque el fenómeno traspasa con moito este programa de televisión ou á TPA.

El programa en cuestión é un programa nel que se presenta a cultura asturiana como úa risión, preséntase a lingua asturiana como propia de baballois (a lingua galega de Asturias directamente non existe, úa constante na RTPA) e inmortaliza tópicos como que os asturianos somos machirulos que reparten hostias a diestro e siniestro sin vir a conto, que somos grandes comedores, noblotes... E, cómo non, a cuna de España, dende úa perspectiva xenófoba e cimproa (¡morrillazu!, que berra el personaxe del rei Polaio na súa guerra contra os moros). Un fenómeno televisivo que empezou con Terapia de grupo (que ven sei que ten os sous defensores dentro del asturianismo) que fía ter a medio Asturias dicindo pola rúa sen vir a conto ¿quies un pocu chorizu? o el mitico ¿oyisti?, anque al final el discurso de verdade sempre era en castelán (el asturiano para fer a risión, mesmo na Asturias galegofalante, para todo lo demais el castelán).

Afortunadamente pasou el tempo de sintir á xente repitindo as dúas frases de moda da televisión como cacatúas, pero non deixa de servirnos para ver el poder enorme que ten a tele en nós, nas nosas expresiois cotidianas, nos chistes que femos, nas alusiois culturales... Eu traballo moito con nenos e rapaces e as alusiois á serie de Mediaset La que se avecina chegan a ser cargantes, hasta el punto que eu cheguei a ofrecer 10€ al primeiro que me contara colquera cousa que lle interesase que non fose nin fútbol nin nada relacionado coa tele e podo asegurar que aforrei, desgraciadamente, 10€. Como dicía el meu profesor de latín del instituto, houbo úa época na que en Asturias todo era chébere, a conta dos culebrois, agora el capitán salami é úa especie de pseudo-superhéroe.

Pero ben, non quería falar da excesiva influencia da televisión (e dos poderosos que controlan esa televisión) sobre as nosas vidas. Quería falar namáis del fenómeno del alplatuarbeyismo, e de cómo establecen el provincianismo, el autoodio disfrazado de grandonismo e grandes dosis de xenofobia e españolismo disgrazado de asturianismo provinciano. El exemplo que me levou a escribir estas linias foi el del diario de un catalán en Asturias, onde aparece úa mezcla de catalanofobia, onde os catalais son us tacaños que lles dá por querer independizarse e por eso son us fillos de puta que había que matalos a todos; e asturianofobia, onde ser asturiano é estar por cepillar, andar a hostias, cagándose na mai de todos (pensamos que en Asturias é el único sito onde dicimos tacos e cagámonos na mai da xente... e pensamos que o femos constantemente) que de manera natural temos que sentir adversión por esos catalais (carrulo que por que queren independizarse). Úa mostra de lo máis cateto e rancio de Asturias, úa visión de Asturias provinciana e estereotipada onde un asturiano de raza non pode ser delicado, non pode falar asturiano (galego? onde?) sen andar a voces ou non pode ser educado. Onde ser de poblo é tar como un burro... Sirva de exemplo que al hora de falar da monarquía asturiana namáis aparece un Polaio entolecido berrando MORRILLAZU e ofendido pola Cai de los Moros de Xixón (hai outra rúa a Munuza, gobernador moro en Xixón que fora CUÑADO de Polaio... pero para que aprender Historia), e óbviase, por caso, que el Camín de Santiago (gallegonos, gallegonos!!!!) ou Catedral de Uviéu naceron con esa monarquía asturiana aliada de Carlomagno... E non (mamía que cansado estou de xustificarme pensando en persoas concretas) non se trata de vanagloriarse de pasados gloriosos previamente mitificados nin de poñerse agora a reivindicar a Alfonso II como referente político, trátase de entender cómo colquer visión que se dá de Asturias dende el alplatuarbeyismo (que como digo, vai máis alá del programa este) é cimprona e zafia.

E non sería un problema se non tuvese repercusión na sociedade. Se non vísemos pola rúa á xente repetindo os estereotipos fabricados e propagados pol ente público de comunicación desta Comunidade Autónoma, se non vísemos á xente repetindo as frases, os tópicos, a visión zafia del noso país, dúa das nosas linguas (el outra, na que estou escribindo, obviase sempre), da nosa xente... A final, acabamos sendo un burdo estereotipo de nós mesmos, acabamos crendo que dende Asturias non pode salir cultura, non poden salir ideas que non señan violentas e pseudotribales, non pode salir ningúa estructura social de progreso... Porque al final os asturianos somos comedores de cachopo que pegan hostias (oh, que machos somos e como nos pesan os collois!) descendentes dun pavo que andaba dando morrillazos pol monte... Tópicos que calan na nosa xente e que, en consecuencia, fain que os asturanos téñamos úa visión sesgada e ridiculizadora de nós mesmos. Úa visión que dende el poder (a televisión é poder) se nos vai metendo pouco a pouco nas vidallas núa extraña mezcla de grandonismo e autoodio, de complexo de superioridade-inferioridade (avezan a ser as dúas caras dúa mesma moeda) e os papadores de televisión que somos repetimos como autómatas programados para repetir el que a tele vomita.

Ou nos damos conta de cómo a ideoloxía del que nos odia (el que odia a nosa cultura, a nosa terra, á nosa xente, as nosas linguas...) vai calando entre a población e somos quen a establecer un discurso de masas alternativo ou van comernos con patacas. Queren alienarnos dende el humor pacato. Non lle riamos as gracias al que nos humilla. Entendamos que non é úa carallada, que é importante porque están en todas as nosas casas dende el púlpito de poder del noso século.

terça-feira, 9 de agosto de 2016

Medo.

El noso peor enemigo é el noso medo. Os medos son os que nos paralizan. Son aquela cabeza que diz non condo el corazón quer dicir si. E con todo, a maioría de nós vivimos imbuídos nel medo. Son os medos, máis ou menos xustificados, máis ou menos reales, os que fain de guía en búa parte das nosas vidas.

Tuvera un compañeiro de piso en Uviéu (úa persoa da que aprendín moito) que dicía que condo falaba de min a palabra que máis repetía era medo. Eu xa sabía que soi medo con patas, anque non era conscente que pudera ser igual de evidente para outra persoa. Pero polo que se ve, élo. Non me preoucupa, entre os moitos medos que teño, el de que se vexa que teño medo non é un delos; de selo non estaría escribindo este post.

Non vou relatar os meus moitos medos porque hasta el meu afan exhibicionista ten un límite que cómpre non sobrepasar. Tampouco son de relevancia para el que estou a falar.

É el medo el que nos fai agredir, ser violentos... E el que nos fai fuxir, tamén daquelo que queremos conseguir. É el medo el que nos fai alonxarnos das persoas que nel fondo máis quermos, el medo a non estar al altura, a que nos xulguen con dureza, a que nos manquen... E, en consecuencia, el medo é el que nos fai xulgar aos demáis, pois sacar á luz as miserias dos demais non poucas veces é el xeito que temos de que non salian a relucir as nosas non poucas miserias... É el medo el que nos fai cerrar diálogos ou non abrilos. É el medo el que nos impide vernos nel espello sen sintir noxo e nerviosismo, ou sen quererse de xeito narcisista, que non deixa de ser outro xeito de terse noxo.

Vai pouco falaba con úa moza que, se seguimos os cánones de guapura aceptados socialmente, é lo que se diz un pibonazo, e confesábame (e, por úa vez, non me suou a falsa modestia) que pensaba que era fea. A pesar de ter moitos atributos que chamaban moito el atención, ela chamaba el atención sobre aquelas partes del sou corpo menos normativos (non por elo menos guapos). Úa moza que quiciabes coa premisa de que can non morde a can perdéu el medo a dicirme que tía un problema serio de autoestima. Benvida al club, mía nena.

El medo guía os nosos pasos. Pero temos tanto medo al medo como as cousas ás que lles temos medo. Asina que col medo al medo femos lo que femos col resto dos nosos medos, escondelo. Temos demasiado medo a ser débiles, demasiado medo a ser fortes, demasiado medo á morte, demasiado medo á vida, a máis dura das mortes.

Medo. Medo a todo. Medo a nada. Medo a querer a daquén pero, sobre todo, temos medo a querernos a nós mesmos. Porque el medo que nos temos levounos a odiarnos. Odiámonos en silencio. Quixéramos ser outra persoa. Se puideras ser outra persoa quen serías?, avezamos a perguntar, como se non tuvera un pijo de importancia. E queremos cambiar el noso corpo (que é el que primeiro ven o demais), a nosa intelixencia, a nosa sensibilidade, por norma xeral para endurecela, pois temos medo a sentir, a sufrir e a sintir demasiado placer, el placer descontrolado, el placer de comer, el placer de follar, el placer de estar solo condo ques estar solo... Al final, a falta de control sobre as nosas vidas. E ese medo é el que nos fai perder el control das nosas vidas, para deixarlle el control á nosa propia obsesión por non perder el control, el medo, el odio, a escuridade.


É el medo. É el medo que todo lo cubre. É el medo que nos mata. Estaría ben safarnos dél, se non nos dera tanto medo.


domingo, 31 de julho de 2016

De minorías lingüísticas en Asturias, os xordos.

Davezo neste blogue fálase moito de linguas, é un pouco el leit motiv deste blogue, ou un delos. Fundamentalmente das nosas linguas propias, el galego e el asturiano. Pero non todos os asturianos tein como lingua propia úa destas dúas linguas. A inmensa maioría, como sabemos, por mor da sustitución lingüística, ten como lingua el castelán, e hai outras minorías lingüísticas, normalmente xente migrada ou os sous fillos (falantes de darjila, de amazigh, de woloff, de chinés, de rumano, de sherere... que viven en Asturias ou mesmo naceron aqui). Outra xente que fala outra lingua que non é nin galego nin asturiano é a xente que fala romaní (ou caló), del que espero falar en outro momento, porque quiciabes haxa que fer política lingüística tamén para os falantes desta lingua.

Pero agora veño a falar das outras linguas. Veño a falar da comunidade xorda de Asturias, signantes da lingua de signos española (LSE), úa das tres linguas de signos que se falan (que se signan, que é a espresión que tamén se usa para estas linguas) na Península Ibérica, a lingua de signos española (LSE), a lingua de signos catalana (LSC) e a lingua de signos portuguesa (LSP).

Estas linguas son linguas autónomas, non relacionadas coas linguas orales. Dito doutro xeito, a lingua de signos española non é español en xestos, nin se estende necesariamente nel mesmo dominio lingüístico que el español. De feito, a lingua de signos española sígnase tamén en Galicia, en Asturias, nel País Vasco, en Aragón... sen que haxa lingua de signos galega, asturiana, vasca ou aragonesa. De feito a lingua de signos portuguesa é distinta lingua que a lingua de signos brasileira, a pesar de que os ouguintes brasileiros falen a mesma lingua oral que os ouguintes portugueses, e lo mesmo pasa coas linguas de signos española e mexicana, que son distintas linguas.




Digo esto por que moitas veces hai quen pergunta por qué hai úa lingua de signos catalana e non úa asturiana, e mesmo quen insinuou que haberá que fer úa lingua de signos asturiana (resultado de pensar que a LSE é falar español con señas, pois del mesmo xeito cabe pensar que se podería falar asturiano con señas). E quiciabes esta seña úa razón pola que el asturianismo non puxou pola LSE, mentres que, pol contrario, el catalanismo si puxou pola LSC, que é oficial en Cataluña (a única lingua de signos oficial na Península Ibérica), colas ventaxas que eso supon para os xordos catalais.

Nel noso caso, é el que hai, non hai úa lingua de signos asturiana, polo que os xordos de Cuaña ou de Uviéu signan na mesma lingua que os de Madrid e Ciudad Real (anque con diferencias dialectales, que as linguas de signos tamén tein, ou con palabreiro propio, por caso, os xordos asturianos signan distinto a palabra amigo). Pero, como ben sabemos os falantes de galego de Asturias, as linguas tein moito que ver coa identidade, pero non van esactamente da mao (de este xeito, a lingua galega vese neste caso vinculada a identidade asturiana, e, por suposto, hai un gran peso identitario na súa defensa). As linguas de signos van, evidentemente, moi unidas a úa identidade xorda, porque si, hai úa identidade xorda. Haila dende el momento que existe úa comunidade xorda e, en consecuencia, úa identidade de grupo. As persoas xordas, como é natural, síntense identificadas coas persoas da súa propia comunidade de signantes, e coa xente xorda que signen outras linguas (colos que comparten problemáticas, experiencias vivenciales...).

Linguas de signos da Península Ibérica. En marello
a LSE (con variedades dialectales reseñables en Galicia,
Asturias e a Comunidade Autónoma Vasca e con filiación
discutida nel País Valenciano), en colorado
a LSC e en verde a LSP.

Máis aló das cuestiois estrictamente identitarias, non hai que esqueicer úa realidade obvia, as linguas sirven para comunicarse, e neste sentido, as persoas xordas non poden comunicarse oralmente núa lingua oral (si poden felo por escrito, pois é normal que os xordos asturianos sepan escribir castelán). Anque máis aló da función comunicativa, as linguas tein úa función cultural. Nese sentido temos a comunicación audiovisual; un xordo pode ver perfectamente a televisión subtitulada (os televisores inclúin hoi todos a posibilidade de subtitular el programa), pero podendo ler el que pon, non é lo mesmo ler nun idioma que non é el sou que poder ver a teleisión nel propio idioma (neste caso xestual, non oral), por máis que podas entender el castelán escrito.

Supoño que esta é a razón pola que el asociación de persoas xordas Idendeaf empezou a sacar en Youtube a serie Mírame cuando te hablo (ver primeiro capítulo aquí), úa serie dafeito en LSE, anque doblada tamén al castelán (para as personas ouguíntes), úa serie que tuvo ben de éxito nas redes e que, según informa El Faro de Vigo foi nominada á mellor comedia internacional nel Miami Web Fest. Pero por desgracia a web non dá ingresos, e por desgracia os proxectos televisivos necesitan un presuposto se queren ser algo máis que cuatro amigos con úa videocámara gravando na casa. A pesar dos éxitos ningúa cadea de televisión quixo emitir úa serie núa lingua de signos, que ten como protagonistas a persoas xordas, que prantía en primer plano a vida das persoas xordas coas súas circunstancias concretas...

E se úa televisión privada non vai apostar por úa lingua oral minoritaria (caso excepcional foi el da BBC que creou úa canal núa lingua minoritaria como el gaélico escocés, a BBC Alba), como imos pensar que vai apostar por úa lingua de signos? Neste caso cabe perguntarse para que sirven as cadeas públicas de televisión. A TVE ou a TPA ben poderían apostar por proxectos similares (se non directamente por este proxecto). Neste sentido a TVE emite un noticieiro en LSE (Con otras palabras e En lengua de Signos, polo que vexo na súa web), e a TPA... bon, se non fai nada polas linguas orales deste país... Podemos esperar que lo faigan pola lingua de signos?


El acceso á cultura, al ocio e a información é esencial
para colquera persoa, e non debera ser testimonial.
Na imaxe, el programa Lengua de signos da TVE.


Pero non é namáis a nivel televisivo, anque el ocio e a información son primordiales para colquera persoa, hai cuestióis de referencia. Por caso, a asistencia sanitaria, a educativa... Asturias namáis contaba con úa escola de xordos (en Uviéu), e agora penso que non conta con ningúa. Estas escolas eran escolas onde os xordos vivían internos durante a semana (fundamentalmente porque namáis había úa en Asturias). Un sistema que hoi parece obsoleto, pero... Están as escolas convencionales adecuadas para incluir aos alumnos xordos? Ten el profesorado non especialista algún tipo de formación respecto á lingua de signos ou a interacción con persoas xordas (ou con colquera outra diversidade funcional)? Existen intérpretes en todos os centros de salude asturianos? Hai intérpretes en todos os Concellos, nos organismos del Principado, del Estado, etc.?

Anque el Congreso proclamara a LSE oficial en todo el territorio español (houbo que esperar a que el Parlamento catalán aprobara a oficialidade da LSC para que España aprobara a oficialidade da LSE, aquí vemos el peso identitario da cuestión...), lo certo é que a comunidade xorda está ben lonxe que ter lo máis básico, intérpretes en todos os centros públicos... Hailos nel Concello de Cuaña? e nel de Uviéu? Hailos en Xixón, na Veiga ou nel Franco? Pergunto dende el desconocemento, anque creo sinceiramente improbable que los haxa en Concellos como el cuañés. Lo mesmo podemos falar de empresas públicas como Renfe... Mesmo para pedir cita nel Servicio Público de Empreo del Principado de Asturias (SEPEPA) hai que solicitar por adelantado un intérprete... Tan inviable é que haxa persoal disponible sempre nas propias oficinas?


A normalización ha darse en todos os
ámbitos. Tamén nos académicos.


Xa non vamos meternos en por que é tan difícil que úa persoa ouguinte que non quera dedicarse profesionalmente a ser intérprete ou traballar con persoas xordas poda aprender LSE en Asturias. Por que non se pode un matricular en LSE na Escola Oficial de Idiomas. Deste modo, promocionando que a ciudadanía en xeral teña acceso a esta lingua poderíamos conseguir que, por caso, colquera camareiro, colquera mecánico, colquera tendeiro... ou colquera viandante que é interpelado pola rúa, soubera e pudera comunicarse con úa persoa xorda. Un estado, como el español, e úa comunidade autónoma como a asturiana tan avezados al monolingüísmo (si, por sorprendente que pareza, Asturias está terriblemente avezada al monolingüísmo castelán), non entende a necesidade e as ventaxas para el conxunto da sociedade de poder comunicarse núa lingua de signos.


E el asturianismo, tanto político como lingüístico como cultural, ten el deber de incorporar as demandas lingüísticas desta comunidade de signantes, dúa realidade lingüística que nos é tan propia como a realidade lingüística dos falantes de galego ou de asturiano.